Bilgisayarın açılışı dakikalar sürüyorsa ya da her şey kasıyorsa, yeni bilgisayar almadan önce bu 10 adımı dene. Çoğu sorun ücretsiz ayarlarla çözülür. En etkili adımdan başlayarak sıraladık.
1. Başlangıçta açılan programları kapat (en etkilisi)
Ctrl + Shift + Esc ile Görev Yöneticisi’ni aç → Başlangıç uygulamaları. “Başlangıç etkisi: Yüksek” olan ve her açılışta lazım olmayan programlara sağ tıklayıp Devre dışı bırak. Örnekler: oyun başlatıcıları, Spotify, Discord, güncelleme yardımcıları.
2. Disk kullanımı %100 mü?
Görev Yöneticisi → Performans sekmesine bak. Disk sürekli %100’deyse ve bilgisayarında hâlâ HDD (mekanik disk) varsa, en büyük hızlanmayı SSD’ye geçmek sağlar. Bu, bir bilgisayara yapılabilecek en ucuz ve en etkili yükseltmedir.
3. Disk dolu mu?
Sistem diskinde en az %15-20 boş alan olmalı.
- Ayarlar → Sistem → Depolama → Geçici dosyalar bölümünden gereksizleri sil.
- Depolama Algısı’nı aç; eski dosyaları kendi temizler.
4. Virüs ve istenmeyen yazılım taraması
Windows Güvenliği → Virüs ve tehdit koruması → Tarama seçenekleri → Tam tarama. Gizli kripto para madencileri ve reklam yazılımları bilgisayarı ciddi yavaşlatır.
5. Gereksiz programları kaldır
Ayarlar → Uygulamalar → Yüklü uygulamalar. Kullanmadığın programları, bilgisayarla birlikte gelen deneme yazılımlarını ve “PC hızlandırıcı / temizleyici” programlarını kaldır. Bu “hızlandırıcılar” genelde bilgisayarı daha da yavaşlatır.
6. Windows ve sürücüleri güncelle
Ayarlar → Windows Update. Ekran kartı sürücüsünü de üreticinin (NVIDIA / AMD / Intel) kendi sitesinden güncelle.
7. Güç modunu kontrol et
Ayarlar → Sistem → Güç ve pil → Güç modu: En iyi performans. Dizüstü bilgisayarlarda pil tasarrufu modu işlemciyi yavaşlatır.
8. Görsel efektleri azalt (eski bilgisayarlar için)
Başlat’a “Gelişmiş sistem ayarlarını görüntüle” yaz → Performans → Ayarlar → “En iyi performans için ayarla.”
9. Tarayıcıyı kontrol et
“Bilgisayarım yavaş” sanılan şey çoğu zaman onlarca açık sekme ve eklentidir. Gereksiz eklentileri kaldır, kullanmadığın sekmeleri kapat.
10. RAM yetiyor mu?
Görev Yöneticisi → Performans → Bellek. Normal kullanımda sürekli %85’in üstündeyse RAM artırmak gerekir. Windows 11 için günümüzde 16 GB rahat bir seviyedir.
Hiçbiri işe yaramadıysa
- Ayarlar → Sistem → Kurtarma → Bu bilgisayarı sıfırla → “Dosyalarımı koru” seçeneği Windows’u yeniden kurar, kişisel dosyalarına dokunmaz. Yine de önce yedek al.
Bilgisayarının özelliklerini (işlemci, RAM, disk türü) ve şikâyetini aşağıya yaz; yükseltmeye değer mi birlikte bakalım.