“Kargonuz teslim edilemedi”, “Hesabınız askıya alındı”, “e-Devlet’ten iade hakkınız var”… Tıklamadan önce şu listeye bak:
- Gönderen adresi: Görünen isim “PTT Kargo” olabilir ama adres
[email protected]ise sahtedir. İsmin üstüne gelip gerçek adresi gör. - Acele ettirme: “24 saat içinde işlem yapmazsanız hesabınız kapanacak” gibi baskı cümleleri en klasik işarettir.
- Bağlantının gittiği yer: Bağlantıya tıklamadan üstüne gel (telefonda basılı tut).
turkiye.gov.tryerineturkiye-gov-tr.comveyaturklye.gov.trgibi benzer adresler sahtedir. - Beklenmedik ek dosya:
.zip,.exe,.scr,.isoya da makro isteyen Office dosyaları. Beklemediğin ekleri açma. - Kişisel bilgi veya kart isteği: Bankalar ve devlet kurumları e-posta veya SMS ile parola, kart numarası, SMS onay kodu istemez.
- Genel hitap: “Sayın müşterimiz” gibi isimsiz hitaplar.
- Küçük ödeme tuzağı: “Gümrük ücreti 9,90 TL” gibi küçük tutarlar kart bilgisini almak içindir.
- QR kodlu e-postalar: QR kodu telefonla okutturup e-posta filtrelerini atlatmaya çalışır (quishing).
- Şüphedeysen: E-postadaki bağlantıyı kullanma. Kurumun sitesine adresi kendin yazarak gir veya resmi uygulamasından kontrol et.
Tıkladıysan ne yapmalısın?
- Bilgi girdiysen o parolayı hemen değiştir; aynı parolayı kullandığın diğer siteleri de değiştir.
- Kart bilgisi girdiysen bankanı ara, kartı kapattır.
- Dosya çalıştırdıysan cihazı internetten ayır ve güncel bir antivirüsle tara.
Size gelen ilginç oltalama örneklerini (kişisel bilgileri karartarak) bu konuya ekleyebilirsiniz, herkes öğrensin.