Twitch, YouTube ya da Kick’te yayın açmak isteyenler için uçtan uca bir rehber. Önce donanımı, sonra OBS Studio ayarlarını, en son da çoğu kişinin ihmal ettiği ses zincirini anlatıyoruz.
1. Yayın nasıl çalışır? (Önce mantık)
Bilgisayarın her saniye ekranı, kamerayı ve sesi alır, bunları kodlar (encode), yani küçük bir video akışına sıkıştırır ve internet üzerinden yayın platformuna yollar. Bu iş üç kaynağı zorlar:
- Kodlama gücü (ekran kartı ya da işlemci)
- Upload hızın (internetin yükleme hızı)
- Oyunun kendisi (aynı anda oyun da çalışıyorsa)
2. Donanım
| Parça | Ne işe yarar? | Öneri |
|---|---|---|
| Ekran kartı (GPU) | Oyunu çalıştırır ve donanımsal kodlama yapar | NVIDIA’da NVENC, AMD’de AMF, Intel’de QuickSync kodlayıcısı olan güncel bir kart. Yayın kalitesine en çok etki eden parça. |
| İşlemci (CPU) | Oyun mantığı, OBS, tarayıcı | En az 6 çekirdek. Yazılımsal (x264) kodlama yapacaksan daha fazlası. |
| RAM | Her şeyin aynı anda açık kalması | En az 16 GB, rahat kullanım için 32 GB |
| Depolama | Kayıtlar ve oyunlar | NVMe SSD; kayıtlar için ayrı bir disk iyi olur |
| Mikrofon | Yayının yarısı sestir | USB mikrofonla başla. İleride XLR + ses kartı. |
| Kamera | Yüzünü göstermek | 1080p webcam yeterli, ışık kameradan daha önemli |
| İnternet | Yayını yollamak | Upload hızına bak: 1080p60 için en az ~10 Mbps upload. Kablolu (Ethernet) bağlan. |
Işık, kameradan daha önemlidir. Yüzüne önden gelen yumuşak bir ışık (ring light ya da softbox), pahalı bir kameradan daha çok fark yaratır.
İki bilgisayarlı kurulum (biri oyun, biri yayın) eskiden şarttı. Güncel ekran kartlarındaki donanımsal kodlayıcılarla tek bilgisayar çoğu yayıncıya yeter.
3. OBS Studio ayarları (ücretsiz, açık kaynak)
Ayarlar → Çıkış (Output) → Çıkış modu: Gelişmiş
- Kodlayıcı: Ekran kartının donanımsal kodlayıcısı (NVENC / AMF / QuickSync). Oyun performansını en az etkileyen seçenek bu.
- Bit hızı denetimi: CBR (sabit). Yayın platformları sabit bit hızı sever.
- Bit hızı:
- 720p60 → yaklaşık 4.500 kbps
- 1080p60 → yaklaşık 6.000 kbps (platformun izin verdiği üst sınırı kontrol et)
- Anahtar kare aralığı: 2 saniye. Çoğu platform bunu ister.
Ayarlar → Video
- Temel çözünürlük: Monitörün çözünürlüğü
- Çıkış çözünürlüğü: İnternetin zayıfsa 1280×720, iyiyse 1920×1080
- FPS: Oyun yayını için 60, sohbet yayını için 30 yeter
Altın kural: Bit hızı, upload hızının %70’ini geçmesin. Upload’un 10 Mbps ise yayına en fazla ~7.000 kbps ver, kalanı oyun ve sohbet trafiğine kalsın.
İlk test: OBS’de “Kaydı başlat” ile 2 dakikalık bir kayıt al ve izle. Görüntü ve ses düzgünse yayına geç. OBS’nin alt kısmındaki “atlanan kareler” sayısı artıyorsa ya kodlama ya da internet yetmiyor demektir.
4. Ses zinciri: yayıncıyı amatörden ayıran kısım
OBS’de mikrofon kaynağına sağ tıkla → Filtreler ve sırasıyla ekle:
- Gürültü Bastırma (Noise Suppression): Fan ve klavye uğultusunu azaltır. “RNNoise” seçeneği iyi sonuç verir.
- Gürültü Kapısı (Noise Gate): Konuşmadığın anlarda mikrofonu tamamen susturur.
- Kompresör: Bağırınca çok yüksek, fısıldayınca çok alçak çıkmanı dengeler.
- Limitleyici (Limiter): Ani bağırmalarda sesin patlamasını (clipping) engeller. -1 dB’ye ayarla.
Seviyeler: Konuşurken mikrofon göstergesi -15 ile -10 dB arasında gezinsin. Oyun ve müzik sesi, senin sesinin altında kalsın. İzleyicinin en çok şikâyet ettiği şey “oyun sesi çok yüksek, seni duyamıyoruz” olur.
Telif uyarısı: Yayında telifli müzik çalmak yayının silinmesine ya da kanalın uyarı almasına yol açabilir. Telifsiz müzik kütüphaneleri kullan.
5. Güvenlik (bunu atlama!)
- Yayın anahtarını (stream key) kimseyle paylaşma, ekranda gösterme. Ele geçiren, senin kanalında yayın açabilir.
- Yayın hesabında iki adımlı doğrulama açık olsun.
- Ekran paylaşırken masaüstündeki dosya adlarına, açık sekmelere ve bildirimlere dikkat et. Kişisel bilgilerin istemeden yayına girmesinin en yaygın yolu bunlar.
Kurulumunu (ekran kartı, işlemci, internet hızı) yaz; sana özel OBS ayarı önerelim.